واکسیناسیون گربه: برنامه‌ی کامل، سن شروع و آنچه باید بدانی

جواب کوتاه: واکسیناسیون گربه معمولاً از ۶ تا ۸ هفتگی شروع می‌شود، در چند نوبت با فاصله‌ی سه تا چهار هفته تا حدود ۱۶ هفتگی ادامه پیدا می‌کند، و بعد با یادآورهای دوره‌ای حفظ می‌شود. برنامه‌ی دقیق را دامپزشک بر اساس سن، سابقه و سبک زندگی گربه تعیین می‌کند.

واکسن یکی از کم‌هزینه‌ترین و مؤثرترین کارهایی است که برای گربه‌ات می‌کنی، بیماری‌هایی که واکسن جلویشان را می‌گیرد، اغلب درمانشان سخت، گران و گاهی غیرممکن است.

چرا واکسن برای گربه ضروری است؟#

واکسن، سیستم ایمنی گربه را از قبل با یک عامل بیماری‌زا آشنا می‌کند تا اگر روزی با نسخه‌ی واقعی‌اش روبه‌رو شد، آماده باشد.

بیماری‌هایی که واکسن‌های پایه پوشش می‌دهند، در گربه‌های واکسینه‌نشده، به‌خصوص بچه‌گربه‌ها، می‌توانند کشنده باشند. بعضی‌شان درمان اختصاصی ندارند و فقط می‌توان علائم را حمایت کرد.

چرا از ۶ تا ۸ هفتگی؟ (نه زودتر)#

این نکته‌ای است که کمتر توضیح داده می‌شود:

بچه‌گربه از شیر مادر پادتن (آنتی‌بادی) می‌گیرد. این پادتن‌ها در هفته‌های اول از او محافظت می‌کنند، اما همزمان اثر واکسن را هم خنثی می‌کنند. به همین دلیل واکسن‌زدن خیلی زودهنگام بی‌فایده است.

این پادتن‌ها به‌تدریج کم می‌شوند و دقیقاً نمی‌دانیم در کدام هفته. برای همین واکسن پایه در چند نوبت زده می‌شود: تا مطمئن شویم دست‌کم یکی از نوبت‌ها در زمانی زده شده که ایمنی مادری دیگر مانع نیست.

واکسن‌های اصلی گربه چه هستند؟#

واکسن‌ها را معمولاً به دو گروه تقسیم می‌کنند:

واکسن‌های پایه (Core)#

این‌ها برای همه‌ی گربه‌ها توصیه می‌شوند، مستقل از سبک زندگی. معمولاً به‌صورت یک واکسن ترکیبی (که در ایران با نام‌های سه‌گانه یا چهارگانه شناخته می‌شود) تزریق می‌شوند و بیماری‌های ویروسی شایع و خطرناک را پوشش می‌دهند، از جمله پانلوکوپنی (که مرگ‌ومیر بالایی در بچه‌گربه دارد) و عوامل ویروسی عفونت تنفسی فوقانی.

واکسن هاری (Rabies)#

هاری یک بیماری کشنده و مشترک بین انسان و حیوان است. واکسن هاری در بسیاری از موقعیت‌ها الزام قانونی دارد و برای هر گربه‌ای که امکان تماس با بیرون یا حیوانات دیگر را دارد ضروری است.

واکسن‌های غیرپایه (Non-core)#

بسته به شرایط زندگی گربه (تماس با گربه‌های دیگر، زندگی گروهی، دسترسی به بیرون) ممکن است دامپزشک واکسن‌های دیگری را هم توصیه کند.

برنامه‌ی زمانی واکسیناسیون (چارچوب کلی)#

گربه‌ی بالغ با سابقه‌ی نامعلوم چه؟#

اگر گربه‌ای را از خیابان یا از کسی گرفته‌ای و نمی‌دانی واکسینه شده یا نه، فرض را بر واکسینه‌نبودن بگذار. برای گربه‌ی بالغ معمولاً یک برنامه‌ی پایه‌ی کوتاه‌تر (نسبت به بچه‌گربه) تعریف می‌شود و بعد وارد چرخه‌ی یادآور می‌شود.

پیش از واکسن، دامپزشک گربه را معاینه می‌کند. واکسن به گربه‌ی بیمار زده نمی‌شود؛ اول باید حالش خوب باشد.

قبل و بعد از واکسن#

قبل#

• گربه باید سالم باشد. اگر تب، اسهال یا بی‌اشتهایی دارد، به دامپزشک بگو.
• انگل‌های داخلی و خارجی معمولاً قبل از واکسن کنترل می‌شوند؛ بدنِ درگیرِ انگل پاسخ ایمنی ضعیف‌تری می‌دهد.
• سابقه‌ی واکنش آلرژیک قبلی را حتماً اطلاع بده.

بعد#

عوارض خفیف و طبیعی که معمولاً ظرف یکی دو روز رفع می‌شوند:

• بی‌حالی و خواب‌آلودگی خفیف
• کم‌اشتهایی کوتاه‌مدت
• حساسیت یا تورم جزئی محل تزریق

سؤال رایج: گربه‌ام اصلاً بیرون نمی‌رود، باز هم لازم است؟#

بله. سه دلیل:

1. ویروس‌ها با تو وارد خانه می‌شوند، روی کفش، لباس و دست‌ها.
2. اتفاق غیرمنتظره می‌افتد، گربه از در باز می‌گریزد، به پانسیون می‌رود، یا نیاز به بستری پیدا می‌کند.
3. هاری، علاوه بر خطر جانی، در بسیاری موارد الزام قانونی دارد.

اگر گربه‌ی تو کم‌اشتها یا بی‌حال شده و نگرانی که ربطی به بیماری داشته باشد، راهنمای بی‌اشتهایی گربه را هم بخوان.

جمع‌بندی#

• واکسن معمولاً از ۶ تا ۸ هفتگی شروع می‌شود و تا حدود ۱۶ هفتگی چند نوبت ادامه دارد.
• چند نوبت‌بودن عمدی است، چون ایمنی مادری می‌تواند اثر واکسن را خنثی کند.
• گربه‌ی خانگی هم واکسن لازم دارد.
• عوارض خفیف طبیعی است؛ اما تورم صورت یا سختی تنفس اورژانس است.
• برنامه‌ی دقیق را فقط دامپزشک پس از معاینه تعیین می‌کند.

جا انداختن یک نوبت واکسن، گربه را در حساس‌ترین هفته‌های زندگی‌اش بی‌دفاع می‌گذارد. تقویم یادآور بگذار.